Interview cameraman Dick Harrewijn

13-02-2018 Dick Harrewijn

SIGMA Benelux werkt met een select aantal ambassadeurs samen die uitblinken in hun specifieke vakgebied binnen fotografie of cinematografie. Sinds kort draait de nieuwste Nederlandse natuurfilm Wild in de Nederlandse bioscopen over één van de mooiste en grootste natuurgebieden van Nederland, De Veluwe. Dick Harrewijn is één van van de twee cameramannen die de prachtige beelden heeft verzorgd voor Wild èn één van SIGMA's Cine Ambassadeurs. Wij spraken met hem over zijn werk als natuurfilmer en uiteraard zijn ervaringen met SIGMA objectieven. 

Kun je iets vertellen over de film Wild?

"De film Wild verteld het verhaal dat zich in één jaar afspeelt, waarin je als kijker een inkijkje krijgt in het leven individuele dieren op de Veluwe. Zo volgend we onder andere een jonge vos die een partner vindt en drie jonge vosjes probeert groot te brengen. Ook hebben we kunnen filmen we hoe een heel stel jonge biggetjes geboren wordt en opgroeit in hun eerste jaar binnen een wilde zwijnen familie. Daarnaast volgen we een jong edelhert van een jaar oud, die zich moet losmaken van zijn moeder en in zijn tweede levensjaar langzaam ontdekt wat het betekent om een machtig Veluws edelhert te zijn. En natuurlijk leven er op de Veluwe nog veel meer dieren die wij zo nauwkeurig mogelijk hebben vastgelegd. Van kleine insecten tot ijsvogels en een buizerd familie. En omdat echt het verhaal wordt verteld van deze dieren, is dit geen natuurdocumentaire zoals Planet Earth, maar echt een speelfilm."

Waarom ben je natuurfilmer geworden?

"Als kind was ik al veel met natuur bezig en dat werd alleen maar meer naarmate ik ouder werd. Toen zich daarnaast langzaam een liefde voor filmmaken ontwikkelde, ben ik gaan zoeken naar manieren om die twee passies te kunnen combineren. Voor mij is mijn werk als cameraman voor natuurfilm en documentaires een hele goede manier om een kijkje te geven in hoe ik naar de wereld kijk. Er zijn bijvoorbeeld in de natuur zo ontzettend veel bijzondere verhalen die ik tegen kom en film is voor mij de ultieme manier om die verhalen te kunnen vertellen. Of dat nou het levensverhaal is van een jonge vos op de Veluwe of het verhaal van een wetenschapper die onderzoek doet naar walvissen. De combinatie tussen natuur en film vind ik geweldig en hoop ik nog heel lang te kunnen blijven toepassen in mijn leven."

Dick Harrewijn
Dick Harrewijn, foto: © Jeffrey van Houten

 

Welke kwaliteiten moet een natuurfilmer hebben?

"Dat is een interessante vraag! Als eerste zou ik natuurlijk zeggen dat je een grote liefde en kennis moet hebben van en voor de natuur. Het werk is uitdagend en afwisselend, elke dag is een nieuw avontuur. Geen dag is hetzelfde en ik weet in de ochtend vaak niet waar ik in de avond mee terug kom. Natuurfilm is geenszins een eenzaam beroep, want zo’n film kun je nooit alleen maken. Het is echt een teamsport. Ook spreekt het voor zich dat de natuur zich niet laat sturen, dus tegenslagen en thuiskomen zonder goed materiaal is eerder een regel dan een uitzondering. Maar daarin vind ik juist de uitdaging. Als eerste wordt vaak geroepen dat een natuurfilmer vooral heel veel geduld moet hebben. En natuurlijk kan ik niet ontkennen dat geduld belangrijk is, maar in mijn dagelijks werk is vooral voorbereiding en het vooraf bedenken wat en hoe je wilt vertellen nog vele malen belangrijker. En dat geduld, ja dat heb ik ook niet altijd. Ik noem het meer doorzettingsvermogen. Volhouden en als het niet lukt, gewoon nog eens gaan. Want volgende keer lukt het misschien wel!

Overigens zijn dit mijn persoonlijke ervaringen, maar wat denk ik voor elke natuurfilmer geldt is dat het belangrijkste is dat je verhalen moet zien en willen vertellen."

Cameraopstelling in een camouflagehut, foto © Dick Harrewijn

 

Heb je een bepaalde draaistijl die je nastreeft, een ‘typisch Harrewijn stijl’?

"Elk project dat ik heb gedaan tot nu toe, heeft altijd gevraagd om verschillende vormen van aanpak. Ik ben van mening dat één van mijn belangrijkste taken als cameraman is om de juiste stijl te kiezen voor een film in plaats van mijn eigen persoonlijke stijl toe te passen. Zo kan het voor de ene film heel interessant zijn om als kijker juist heel erg midden in het verhaal en dicht bij het onderwerp te zijn, maar bij de andere film juist van een afstand te kijken. In het eerste geval zou ik misschien kiezen om zo dicht mogelijk bij het onderwerp te komen en waar mogelijk vooral te zoeken naar manieren om groothoek lenzen te gebruiken. Maar wanneer van afstand mee gluren in het leven van het onderwerp zal ik kiezen om vooral telelenzen te gebruiken. In het geval van de film Wild vertellen was dit eigenlijk een combinatie van beide aanpakken. Omdat de ambitie van begin af aan al was om er meer een speelfilm van te maken hebben we zo veel mogelijk geprobeerd om dicht bij de dieren te komen zodat het niet lijkt dat deze in een afgelegen plek leven waar we enkel van buitenaf naar kunnen kijken. Op deze manier ontstaat er veel makkelijker een emotionele band tussen de dieren en de kijker. Close-ups bijvoorbeeld, is een belangrijk stijlmiddel om intimiteit te creëren. Ik vind dit bij Wild erg goed gelukt."

Dick Harrewijn filmt een paar parende padden, foto: © Jeffrey van Houten

 

Heb je plannen om daarna in het buitenland te gaan draaien? Ben je al eens gevraagd?

"Ik heb verschillende projecten in het buitenland gedaan. Voor mijn eindexamen project van mijn filmopleiding op de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) filmde ik bijvoorbeeld in Tanzania en Malawi. Daarna volgden nog veel andere projecten, van walvissen in de Pacifische oceaan voor National Geografic tot slingeraapjes in de jungle van Guatamala voor Animal Planet. De wereld is geweldig en in mijn privé leven reis ik ook graag. Ik hoop dat ik in de toekomst ook nog vele projecten mag doen in het buitenland, maar vooralsnog ben ik ook nog lang niet uitgekeken op de natuur en verhalen dicht bij huis."

Foto: © Jeffrey van Houten

 

Welke kwaliteiten zoek je in objectieven voor film? Wat betekent ‘glas’ voor jou?

"De ‘look’ van de lens bepaald voor mij veel meer nog dan een camera. Maar net als de stijl van het filmen, geloof ik dat elk project weer vraagt om een nieuwe keuze naar de lenzen. Er zijn allerlei zaken die daarin mee spelen zoals het budget van de productie, het bereik van de lenzen en natuurlijk de omstandigheden waarin we voor een project werken. Scherpte lijkt altijd de belangrijkste eigenschap, maar voor mij het net zo belangrijk hoe de lens onscherpte (bokeh) weergeeft en de overgang daartussen. Soms testen we zo goed dat we zelfs kijken naar hoe kleur door de lenzen wordt weergegeven. Want zelfs daarin zit veel verschil.

Al zijn voor mij bij een telelens de bouw en vorm van de lens bijvoorbeeld weer heel belangrijk. Zo koos ik bij de film Wild voor een SIGMA 150-600 Sports vanwege het gewicht, de bouw en natuurlijk de relatief lage prijs. Qua tele zoom lenzen is de keuze zeer beperkt voor ons als filmers en de enige serieuze andere optie zou een Canon 50-1000mm zijn geweest. Regisseur Luc Enting filmde bijvoorbeeld wel met deze gigant van een lens. Een heel unieke telelens, zowel qua bereik als qua kwaliteit, maar deze lens kost 55.000 euro in aanschaf. Met de SIGMA kon ik toegepast veel mobieler zijn en zo in situaties die erom vroeger sneller werken. Daarnaast is deze lens geheel weather sealed wat maakt dat ik mij onder alle omstandigheden geen zorgen hoefde te maken. Ik heb ermee in heftige regenbuien en zelfs twee keer in een sneeuwstorm gestaan. Geen enkel probleem. En als ik nu in de bioscoop de shots terug zie, dan zou ik het knap vinden als mensen kunnen aanwijzen welke beelden met de SIGMA en welke met de peperdure Canon zijn gemaakt. Natuurlijk zijn er beperkingen en het bereik van de Canon is uniek, maar dit bewijst des te meer dat geen enkel project hetzelfde is en geen enkele lens geschikt voor al mijn werk."

Dick Harrewijns' camera opstelling met de SIGMA 150-600mm F5-6.3 DG OS HSM Sports, foto: © Dick Harrewijn

 

Je mag drie objectieven meenemen voor een shoot, meer niet. Welke zijn dit?

"Leuke vraag! Natuurlijk verschilt dit heel erg per project. Voor een documentaire zou ik kiezen voor 3 zoomlenzen die met z’n drieën een groot bereik bedienen, van wijd tot tele. Voor natuur gaat er altijd met een groothoek. Het liefst zo wijd mogelijk, een 12 of een 14mm bijvoorbeeld. Daarnaast gaat er zeker een telelens mee, maar dat laatste plekje in de tas vul ik graag op met een macro lens. Want juist in die kleine wereld daar zijn nog heel veel verhalen te vertellen!"

Macro opname van spin, foto: © Dick Harrewijn

 

Gebruikten jullie nog andere technieken om het verhaal te vertellen? 

"Voor de film Wild gebruikten we veel verschillende moderne film technieken. Zo filmde we met speciale high speed cameras om bijvoorbeeld een ijsvogel te kunnen zien vissen in slowmotion of een vliegend hert zien opstijgen voor zijn eerst vlucht. We hebben we zelf een cameraset ontwikkeld die automatisch bij beweging opnamen kan maken zodat we opnamen konden maken zonder dat we er zelf in de buurt zouden zijn en de dieren daarmee zouden verstoren. Ook hebben we veel gebruik gemaakt van drones en timelapse. Beide zijn geweldige manier om de landschappen van de Veluwe in al zijn glorie te laten zien. Maar vooral timelapse vind ik interessant om het ook een manier is om zaken te laten zien die je niet met een gewone camera niet zou kunnen filmen. Bijvoorbeeld het ontstaan van storm wolken, het ontluiken van bloemen en het groeien van paddestoelen. Onze timelapse specialist Stefan Kuiper heeft hiervoor echt de grenzen weten op te zoeken van wat er tot op de dag van vandaag gemaakt werd in Nederland. Hiervoor gebruikte hij verschillende SIGMA objectieven zoals enkele vaste Art primes en macro lenzen."

 

Welk objectief moet onmiddellijk gemaakt worden?

"Voor ons als cameramensen is het bereik in een zoom lens heel belangrijk. Ik ben groot fan van de SIGMA 18-35mm f1.8, maar bijvoorbeeld voor een interview is 18 net niet wijd genoeg naar mijn idee en als ik daarna wil inzoomen voor een close up is 35 dan weer niet ver genoeg van de 18mm af. Ik droom al jaren van een lens met de kwaliteit en de eigenschappen van de 18-35 en 50-100, maar dan met het bereik van 16-100 bijvoorbeeld. Dank voor deze vraag. Hoe snel kunnen we deze lens verwachten?"

Dick Harrewijn's basisuitrusting, foto: Dick Harrewijn

 

Gaan we even goed over nadenken Dick ;-) Je inspireert waarschijnlijk potentiële natuurfilmers. Wat is de beste tip die je kan geven?

"Mijn beste tip zou zijn om naar buiten te gaan. Blijf niet teveel op internet hangen en zoeken, maar ga aan de slag. Het belangrijkste (en het moeilijkste) is om een verhaal te vertellen met beelden. Zoek een verhaal dat je persoonlijk graag wilt vertellen en ga daarmee aan de slag. Ik heb het meeste geleerd van de fouten die ik gemaakt heb en van het vergelijken van mijn eigen eerste werk met het werk dat de professionals maakten. En daarna kon ik met nieuwe inspiratie weer opnieuw beginnen. Ontdek en zoek naar jouw manier om jouw verhaal te vertellen!"

Als natuurfilmer moet je van 'buiten' houden, door weer en wind, foto: © Dick Harrewijn

 

Wild draait nu in de bioscoop en is goed ontvangen, wat is je volgende project?

"Wild was een droomproject! Maar ik ben zojuist begonnen aan een nieuw en net zo mooi droomproject genaamd Silence of the Tides met Pieter-Rim de Kroon als regisseur. Wederom een film voor de bioscoop, maar deze keer een internationale documentaire over de relatie tussen mens en natuur op de Wadden. Ik kan helaas nog niet zoveel zeggen over de inhoud van de film, maar het wordt een heel bijzonder project!"

 

Wild draait nu in de Nederlandse bioscopen. 

Foto header: © Jeffrey van Houten

Bekijk de trailer: